Araştırmalar, kardeş kıskançlığının özellikle çocuğun kardeşinin olacağını öğrendiği  dönemden itibaren artabildiğini göstermektedir. Bu nedenle yeni bir bebeğin gelişine 

hazırlanırken büyük çocuğun da sürece dahil edilmesi önemlidir. Çocuğa yaşına uygun  açıklamalar yapmak, kardeşin gelişiyle hayatında nelerin değişebileceğini konuşmak ve  kendisini bu sürecin bir parçası olarak hissettirmek uyumu kolaylaştırabilir. 

Kardeş doğduktan sonra büyük çocuğun ilgi ve sevgi ihtiyacının göz ardı edilmemesi  önemlidir. Ebeveynlerin çocukla birebir zaman geçirmesi, duygularını ifade etmesine  alan açması ve kıskançlık duygusunu yargılamadan kabul etmesi bu süreçte koruyucu  bir rol oynayabilir. 

Araştırmalar, ebeveynlerin kullandığı bazı müdahale yöntemlerinin kısa süreli etkili olsa  da uzun vadede kıskançlık davranışlarını azaltmakta yetersiz kalabildiğini  göstermektedir. Bu nedenle yalnızca davranışı durdurmaya odaklanmak yerine çocuğun  yaşadığı duyguyu anlamaya çalışmak ve ona duygularını ifade edebileceği güvenli bir  alan sunmak önemlidir. 

Ayrıca ebeveynlerin kendi yorgunluklarını ve stres düzeylerini fark etmeleri de önem  taşır. Özellikle bebeğin doğumundan sonraki dönemde ebeveynlerin tükenmiş  hissetmesi, çocukların duygusal ihtiyaçlarını karşılamayı zorlaştırabilir. Gerektiğinde  aile büyüklerinden, sosyal çevreden veya profesyonel destek kaynaklarından yardım  almak faydalı olabilir. 

Ne Zaman Uzman Desteği Alınmalı? 

Kardeş kıskançlığı çoğu zaman gelişimsel olarak beklenen ve zamanla azalan bir  durumdur. Ancak davranışların uzun süre devam etmesi, kardeşe zarar verme  girişimlerinin sıklaşması, yoğun öfke nöbetleri görülmesi, çocuğun günlük yaşamının  belirgin şekilde etkilenmesi ya da uyku, yemek ve duygusal işlevsellikte ciddi  bozulmalar yaşanması durumunda bir çocuk ruh sağlığı uzmanından destek alınması  yararlı olabilir. 

Özellikle büyük çocukta saldırganlık, içe kapanma, alt ıslatma, kardeşe zarar verme  girişimleri, bebeksi davranışlarda belirgin artış veya kekeleme gibi gerileme belirtileri  görülüyorsa profesyonel destek almak faydalı olabilir. 

Bazı ebeveynler kardeş kıskançlığıyla ilgili bilgi sahibi olsalar da yaşanan yoğun duygular  ve aile içi dinamikler nedeniyle bu bilgileri uygulamakta zorlanabilirler. Böyle  durumlarda çocuklarla çalışan bir uzman klinik psikologdan destek almak hem  çocuğun duygularını daha sağlıklı ifade edebilmesine hem de ebeveynlerin süreci daha  etkili yönetebilmesine yardımcı olabilir. 

Uzman desteği, yalnızca çocuk için değil, ebeveynlerin bu süreci daha sağlıklı  yönetebilmesi ve aile içindeki ilişkilerin güçlendirilmesi açısından da önemli bir fırsat  sunar.

KAYNAKÇA

Adler, A. (2001). İnsanı tanıma sanatı (K. Şipal, Çev.). Say Yayınları. 

Bowlby, J. (1998). A secure base: Parent-child attachment and healthy child  development (S. Güneri, Çev.). Psikoterapi Enstitüsü. 

Bowes, L., Maughan, B., Caspi, A., Moffitt, T. E., & Arseneault, L. (2010). Families  promote emotional and behavioural resilience to bullying: Evidence of an  environmental effect. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 51(7), 809–817. 

Bowling, A. (2014). Research methods in health: Investigating health and health  services (4th ed.). McGraw-Hill Education. 

Cicirelli, V. G. (1994). Sibling relationships in cross-cultural perspective. Journal of  Marriage and the Family, 56(1), 7–20. 

Kiselica, M. S., & Morrill-Richards, M. (2007). Sibling maltreatment: The forgotten  abuse. Journal of Counseling & Development, 85(2), 148–160. 

Kolak, A. M., & Volling, B. L. (2010). Sibling jealousy in early childhood: Longitudinal  links to sibling relationship quality. Infant and Child Development, 20(2), 213–226. 

Shulman, B. H., & Mosak, H. H. (1977). Birth order and ordinal position: Two Adlerian  views. The Journal of Individual Psychology, 33(1), 114–121. 

Ülker, H., & Atlıakın, M. (2004, Temmuz 19). Kardeş kıskançlığı.  

http://www.bsm.gov.tr/ruhsagligi/kiskanclik.asp?sira=1 

Whipple, E. E., & Finton, S. E. (1995). Psychological maltreatment by siblings: An  unrecognized form of abuse. Child and Adolescent Social Work Journal, 12(2), 135–146. 

Yavuzer, H. (1996). Çocuk psikolojisi (13. bs.). Remzi Kitabevi. 

Yavuzer, H. (2018). Ana-baba ve çocuk. Remzi Kitabevi.