Romantik ilişkiler hakkında sıkça karşılaştığımız bazı söylemler vardır. Bunlardan biri de “Doğru kişiyi bulduğunda her şey kendiliğinden olur.” düşüncesidir. Bu bakış açısına göre ilişkide yaşanan anlaşmazlıklar, iletişim problemleri veya zaman zaman hissedilen hayal kırıklıkları, ilişkinin yanlış kişiyle kurulduğunun bir göstergesi olarak değerlendirilebilir. Peki gerçekten öyle mi?

İlişkiler, iki farklı yaşam öyküsüne, ihtiyaçlara, beklentilere ve ilişki kurma biçimlerine sahip bireyin bir araya geldiği dinamik yapılardır. Bu nedenle zaman zaman fikir ayrılıklarının yaşanması, tarafların birbirini anlamakta zorlanması veya çatışmaların ortaya çıkması ilişkinin olağan bir parçasıdır.

İlişki araştırmaları alanında yapılan çalışmalar, sağlıklı ilişkilerin çatışmasız ilişkiler olmadığını göstermektedir. John Gottman ve Robert Levenson tarafından yürütülen uzun süreli araştırmalar, ilişki doyumunu ve ilişkinin devamlılığını belirleyen temel unsurun çatışmanın varlığı değil, çiftlerin çatışmaları nasıl ele aldığıyla ilişkili olduğunu ortaya koymuştur (Gottman & Levenson, 1992). Başka bir ifadeyle, önemli olan her konuda aynı düşünmek değil, farklılıklar karşısında saygılı bir iletişim sürdürebilmektir.

Öte yandan, ilişkilerde emek vermek ile kişinin sürekli olarak yıpranması aynı şey değildir. Yakınlık kurmak, ihtiyaçları ifade etmek, sınırlar belirlemek ve zaman zaman uzlaşmaya çalışmak ilişkinin doğal süreçleri arasında yer alabilir. Ancak bu çabanın tek taraflı ve yıpratıcı bir dinamik haline gelip gelmediği dikkatle değerlendirilmelidir.

Yakın ilişkiler üzerine yapılan araştırmalar, ilişki doyumunun iletişim kalitesi, duygusal destek, güven ve karşılıklı saygı gibi birçok faktörle ilişkili olduğunu göstermektedir (Finkel, Simpson ve Eastwick, 2017). Bu bulgular, sağlıklı ilişkilerde hiçbir zaman zorluk yaşanmayacağı anlamına gelmez. Ancak zorlukların nasıl karşılandığı ve tarafların bu süreçlerde birbirlerine nasıl yaklaştıkları ilişkinin niteliği açısından önemli görünmektedir.

Bununla birlikte, yaşanan her zorluk da ilişkinin mutlaka sürdürülmesi gerektiği anlamına gelmez. Sürekli değersiz hissettiğiniz, ihtiyaçlarınızın görmezden gelindiği veya duygusal olarak zarar gördüğünüz ilişkilerde sorun yalnızca “yeterince çabalamamak” değildir. Sağlıklı bir ilişki emek ister; ancak bu emek tek taraflı değil, karşılıklı olmalıdır.

Sonuç olarak, “Doğru kişiyse zorlamaz” düşüncesi kulağa romantik gelebilir; ancak bilimsel çalışmalar yakın ilişkilerin doğasının bundan daha karmaşık olduğunu göstermektedir. Sağlıklı ilişkiler kusursuz olmak zorunda değildir. Asıl belirleyici olan, ilişkinin taraflara nasıl hissettirdiği ve ortaya çıkan zorlukların nasıl yönetildiğidir.

Kaynakça

Finkel, E. J., Simpson, J. A., & Eastwick, P. W. (2017). The psychology of close relationships: Fourteen core principles. Annual Review of Psychology, 68, 383–411.

Gottman, J. M., & Levenson, R. W. (1992). Marital processes predictive of later dissolution: Behavior, physiology, and health. Journal of Personality and Social Psychology, 63(2), 221–233.